شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷

x بستـــن

نقد و بررسی کتاب روش‌شناسی علم کلام



نشست علمی نقد کتاب روش شناسی علم کلام با حضور مؤلف و ناقدین این کتاب، روز چهارشنبه ۲۳ دی ماه بعد از نماز مغرب و عشاء در سالن همایش انجمن های علمی حوزه برگزار گردید.

در ابتدای این جلسه دکتر مهدی نصرتیان، دبیر علمی این نشست گفت: کتاب روش شناسی علم کلام جزء اولین کتاب هایی است که در زمینه روش شناسی به صورت مدون و جامع بیان شده است چرا که این موضوع در کتب دیگر به صورت پراکنده مطرح شده است. وی افزود: کتاب روش شناسی علم کلام توانست بسیاری از مشکلات علمی دانشجویان و پژوهشگران را در تحصیلات و پایان نامه ها حل کند. این کتاب در سال ۱۳۹۱ با همکاری انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه و پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم السلام پژوهشگاه قرآن و حدیث از سوی انتشارات دارالحدیث به چاپ رسید.

در ادامه این نشست حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضا برنجکار، مولف کتاب روش شناسی علم کلام با اشاره به معرفی کتاب، خاطر نشان کرد: کتاب روش شناسی علم کلام دارای سه بخش است که بخش اول آن مربوط به مباحث مقدماتی است و بخش دوم این کتاب مربوط به استنباط و بخش سوم آن به موضوع دفاع در ۵ فصل پرداخته است.

قائم مقام رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث با اشاره به تاریخ کتاب روش شناسی علم کلام، تصریح کرد: از دهه ۶۰ که وارد مباحث کلامی شدم به این نکته اندیشیدم که چرا علم های دیگر هر کدام روش شناسی برای خود دارند ولی علم کلام روش شناسی نداشته باشد به خاطر همین این کتاب را نگارش کردم.

رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه در ادامه بیان داشت: هر زمان یک علم رشد کند و اهمیت پیدا کند آن علم طبیعتا به روش هم نیازمند خواهد بود، از آنجایی که علم کلام هم علم مهمی است پس به یک روش نیازمند است تا بتوان در مورد آن علم تحلیل و بررسی کرد.

دکتر محمد جاودان، معاون پژوهشی و عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب به عنوان یکی از ناقدین کتاب در این نشست گفت: کتاب روش شناسی علم کلام یک کتاب بدیع و کاربردی است.

وی افزود: یکی از امتیازات کتاب روش شناسی علم کلام جدید و بدیع بودند کتاب است و مانند بسیاری از آثار تکراری نیست و کتابی برای پاسخ به نیاز جامعه علمی کلام است، به خاطر همین مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است.

عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اظهار داشت: کتاب روش شناسی علم کلام دارای ساختار منطقی و تنظیم بسیار دقیق است و این کتاب علم کلام را به صورت تصویر برای مخاطبان بیان می کند.

دکتر جاودان با بیان امتیازات دیگر کتاب روش شناسی علم کلام، خاطر نشان کرد: یکی دیگر از ویژگی های این کتاب اقتصاد در بیان است و زیاده گویی و تکرار مطالب ندارد و مباحث به اندازه لازم بیان شده است و  در مجموع کتاب نوآورانه است و یک کار تأسیسی است.

وی با بیان نقد هایی به کتاب روش شناسی علم کلام، تصریح کرد: عنوان کتاب به صورت عام است و شامل علم کلام اسلامی اعم از کلام زیدیه، معتزله و اشاعره و ... را در بر می گیرد و از آنجایی که این کتاب غالبا به علم کلام شیعه پرداخته است اگر از علم کلام امامیه در عنوان استفاده می‌کرد کامل تر بود.

عضو انجمن کلام اسلامی حوزه در پایان عنوان داشت: از آنجایی که در دنیای امروز به اخلاق اهمیت ویژه ای قائل هستند اگر بخشی از کتاب به عنوان اخلاق دفاع،  مناظره و رد شبهات اضافه می کرد بر حسن کتاب افزوده می شد.

در ادامه این نشست حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جعفری، عضو هیأت علمی موسسه آموزشی امام خمینی (ره) یکی دیگر از ناقدین کتاب در این نشست علمی با اشاره به نقد هایی از کتاب روش شناسی علم کلام، گفت: از آنجایی که متن کتاب تبدیل گفتار به نوشتار بوده است، قلم حاکی بر متن قلم واحدی نیست و تفاوت ها را می‌توان در متن دید.

وی خاطرنشان کرد: بعضی از ارجاعات مباحث به صورت دقیق و قوی نیست و گاهی به اسناد دست اول ارجاع داده نشده است و در مجموع قوت سندی در ارجاعات دیده نمی شود و همچنین در فصل بندی مباحث امکان داشت مهندسی بهتری شود.

لازم به ذکر است این جلسه با همکاری پژوهشگاه قرآن و حدیث  و انجمن کلام اسلامی حوزه در سالن همایش های انجمن های علمی حوزه برگزار گردید.